Bijlagen | Overzicht incidentele en structurele baten en lasten

Het BBV schrijft voor dat er inzicht gegeven dient te worden in de incidentele baten en lasten per programma. In dit hoofdstuk maken we dit zichtbaar.

Kaders voor incidentele baten en lasten

Wij hebben in lijn met de regels uit het BBV de volgende kaders om te bepalen of een begrotingsactiviteit incidenteel is:

We kijken naar de aard van de begrotingspost. Als de activiteit die vanuit de begrotingspost wordt betaald tijdelijk is, dan zijn de lasten en baten als incidenteel opgenomen. Dit kan ook gaan om activiteiten die we voor lange periode uitvoeren. Te denken valt aan de grondexploitatie, het Fonds Verstedelijking Almere en de ontwikkeling van Oosterwold
We stellen per kostenplaats vast of de activiteit incidenteel of structureel is. Als er op een kostenplaats zowel incidentele als structurele baten en lasten zijn dan worden deze in principe als structureel meegenomen. Alleen als het structurele aandeel beperkt is ten opzichte van de incidentele aandeel dan zullen we de kostenplaats als incidenteel meenemen.
Uitzondering hierop zijn onttrekkingen (vrijval) aan voorzieningen. Deze oormerken wij altijd als incidenteel
Stortingen in en onttrekkingen aan reserves zijn conform het BBV in principe incidenteel. Hierop zijn een aantal uitzonderingen, deze staan hieronder apart beschreven.
We hanteren een ondergrens van € 0,5 miljoen aan incidentele baten of lasten per begrotingsactiviteit. Als de incidentele lasten of baten kleiner zijn nemen we deze niet (apart) op in het overzicht.

Kaders voor structurele stortingen in en onttrekkingen aan reserves

In het BBV is bepaald dat alleen stortingen in en onttrekkingen aan reserves voor kapitaallasten als structureel gekenmerkt mogen worden. Alle andere stortingen en onttrekkingen zijn incidenteel. Wij hebben dit vertaald in de volgende kaders

Onttrekkingen aan de kapitaallastenreserves ten behoeve van de dekking van kapitaallasten zijn structureel .
De rentetoevoeging (storting) aan de kapitaallastenreserves zijn structureel .
De storting in de reserve om de kapitaallasten van investeringen in latere jaren te kunnen dekken is structureel als het een structurele begrotingsactiviteit is. Vanaf 2024 zal dit minimaal zijn omdat de kosten van vervangingsinvesteringen openbare ruimte niet meer via de kapitaallastenreserve loopt.
De storting in de reserve om de kapitaallasten van investeringen in latere jaren te kunnen dekken is incidenteel als het een incidentele begrotingsactiviteit is (zoals het Fonds Verstedelijking Almere).
De vrijval (onttrekking) van kapitaallastenreserves is i ncidenteel .
Alle stortingen en onttrekkingen aan andere reserves zijn incidenteel .

Incidentele baten en lasten per programma

In de tabel hieronder zijn de incidentele baten en lasten per programma opgenomen. Lasten zijn met een – weergegeven, baten zijn met een + weergegeven:

bedragen x € 1 miljoen

	L 2026	B 2026	L 2027	B 2027	L 2028	B2028	L 2029	B 2029	L 2030	B 2030
PR01 Wonen
exploitatie
Wonen	-2,6	2,4	-4,5	1,6	0,0
Grondexploitaties	-90,1	131,7	-120,4	151,1	-102,9	220,5	-102,0	243,4	-79,3	232,8
Mutatie boekwaarde grondexploitaties	-21,5		-30,6		-117,5		-141,4		-153,4
Oosterwold	-2,9	2,9	-6,0	6,0	-21,8	21,8	-21,9	21,9	-21,2	21,2
Particulier opdrachtgeverschap	-0,5	0,4	-0,5	0,4	-0,5	0,4	-0,5	0,4	-0,5	0,4
overige	-0,5	0,2	-0,2	0,2	-0,2	0,2	-0,2	0,2	-0,2	0,2
reserves	-23,9	43,6		0,5		0,5		0,5		0,5
Totaal	-141,9	181,3	-162,2	159,6	-242,9	243,3	-265,9	266,3	-254,6	255,0
PR02 Openbare ruimte
exploitatie
Groot onderhoud en vervangingen	-4,0		-1,3
Unieke landschappen: Almeerderhout	-0,7		-6,1		-6,8		-1,6		0,0
Ecologische verbindingen	-0,3		-1,1		-1,3		-1,7
Riolering Oosterwold	-3,1		-6,5		-6,1		-2,5		-1,4
groene waterrijke identiteit	-0,5		-0,1		-0,1
Wijkgericht Werken en Almere 50 jaar	-0,6		-0,3
overige	-0,9	0,1	-0,4	0,1	-0,3	0,1	-0,1	0,1	0,0	0,1
reserves	-1,4	3,6	-2,1	9,5	-2,0	10,3		3,3		0,0
Totaal	-11,4	3,7	-18,0	9,6	-16,6	10,4	-5,9	3,3	-1,5	0,0
PR03 Veiligheid, handhaving en toezicht
exploitatie
Veiligheidsbeleid	-0,8	0,1	-0,6
Preventie met gezag	-2,1	2,1	-1,5	1,5	-1,5	1,5	-1,5	1,5	-0,1	0,1
overige	-1,1	0,2	-0,3	0,1	-0,1	0,1	-0,1	0,1	0,0
reserves	-0,7	0,5
Totaal	-4,7	2,9	-2,5	1,7	-1,7	1,7	-1,7	1,7	-0,1	0,1
PR04 Stedelijke en economische ontwikkeling en duurzaamheid
exploitatie
Economische ontwikkeling	-2,3	0,0	-1,5	0,0	-0,8		-0,7
Regio Deal Nieuw Land	-2,5	0,8	-3,6	1,2	-3,0	1,1	-2,4
Flevo Campus	-1,8		-1,4		-1,5		-1,3
Almere Buiten-Centrum	-0,3		-1,9		-1,7		-1,1
Bedrijventerreinen	-0,6		-1,0		-0,3		-0,3
Binnenring Almere Haven	-2,2		-4,9		-0,4		-1,2
Energietransitie	-4,3	3,6	-3,4	2,4	-0,5	0,5
Leefkwaliteit	-1,4	0,1	-0,9
Nationaal Park Nieuw Land - Almeerse Poort	-2,5		-4,5		-1,0		-2,0
Procesk Cultuur, toerisme en sport	-1,9		-2,0		-1,9		-1,9
Museale voorziening	-0,6		-0,7		-0,6		-0,6
FVA circulaire economie	-2,2		-1,4		-1,5		-1,8
FVA: ontwikkeling van de (Hart van) de stad	-3,8	0,1	-2,8	0,1	-3,1	0,1	-2,4		-0,5
RSV Pampus	-0,6		-0,3
FVA cultuur, recreatie en toerisme	-0,7		-0,5		-1,3		-0,2
overige	-0,6		-0,1
reserves	-6,6	25,9	-14,2	35,1	-2,2	18,1	-2,2	18,1		0,5
Totaal	-34,8	30,4	-45,2	38,8	-19,7	19,8	-18,0	18,1	-0,5	0,5
PR05 Jeugd en onderwijs
exploitatie
Sloopkosten	-0,2		-0,2						-0,2
Eerste inrichting schoolgebouwen	-0,4		-0,5		0,0		0,0		0,0
Positief Gezond Almere	-0,6
Investeringsplan Jeugd	-2,3
overige	-0,7	0,1	-0,1		0,0		0,0		0,0
reserves		2,9		2,7
Totaal	-4,2	3,0	-0,8	2,7	0,0		0,0		-0,2
PR06 Wmo, welzijn en gezondheid
exploitatie
Diversiteit en inclusie	-1,1		0,0
Preventieve volksgezondheid	-1,7	1,6	0,0		0,0		0,0		0,0
Positief Gezond Almere	-2,6	2,6	-2,8	2,8
regionale Wmo uitbetaling overschot	-1,8
Overschot GALA 2026	0,6
FVA: Zorg en ontmoetingshub	-0,2		-0,7		-2,0		-2,1
overige	-0,4	0,3	-0,5
reserves		2,3		0,7		2,0		2,1
Totaal	-7,2	6,8	-4,0	3,5	-2,0	2,0	-2,1	2,1	0,0
PR07 Werk, inkomen en participatie
exploitatie
Wet sociale werkvoorzieningen	-0,8		-0,2		-0,1		0,0		0,0
Hulp aan Oekraïners	-34,2	34,2	-34,9	34,9	-34,9	34,9	-0,7	0,7	-0,7	0,7
Bestedingsplan armoede	-0,6	0,1	-0,2		-0,2
Re-integratie regionaal	-1,6	0,7	-3,8	0,0	-0,8
POK bestedingsplan	-2,0		-3,9
Hulp gedupeerde kinderopvang toeslag	-30,0	30,0	-23,0	23,0
Forfaitaire LKS	-0,7		-0,4
overige	-0,3	0,6	-0,3		-0,2
reserves		0,6		0,6		0,3
Totaal	-70,2	66,3	-66,8	58,6	-36,2	35,2	-0,7	0,7	-0,7	0,7
PR08 Sport, kunst en cultuur
exploitatie
FVA sport	-1,9		-0,9		-0,4		-0,4
impulsgelden cultuur en bibliotheek	-0,3		-0,3		-0,3
overige	-0,1
reserves	-0,9	2,4		0,9		0,4		0,4
Totaal	-3,2	2,4	-1,2	0,9	-0,7	0,4	-0,4	0,4
PR09 Dienstverlening en bedrijfsvoering
exploitatie
stelpost investeringsreserve			-36,0
ICT (projecten)	-6,8		-6,8		-3,9		-0,6		0,0
Nieuw Financieel Systeem	-2,0
FVA Overhead	-0,3		-0,3		-0,3		-0,3		-0,3
overige	-0,6	0,1	-0,1	0,1	-0,1	0,1	0,0	0,0	0,0	0,0
reserves	-0,7	1,2	0,0	0,4	0,0	0,4	0,0	0,3	0,0	0,3
Totaal	-10,4	1,3	-43,2	0,5	-4,3	0,5	-0,9	0,3	-0,3	0,3
PR10 Financiën
exploitatie
Bijdrage overheden FVA		16,8		16,8		16,8		16,8		16,8
Vennootschapsbelasting	-4,2		-0,9		-0,9		-0,9		-0,9
Stelpost onvoorzien	-0,5		-0,5
overige		0,4		0,1
reserves	-122,3	90,4	-18,2	56,8	-16,8	11,8	-16,8	3,7	-16,8	2,1
Totaal	-127,0	107,6	-19,7	73,8	-17,8	28,6	-17,8	20,5	-17,8	18,9
Eindtotaal	-415,0	405,8	-363,5	349,7	-341,8	341,8	-313,4	313,4	-275,7	275,7

Toelichting incidentele baten en lasten per programma

Wonen

In 2027 staan kosten van de taskforce en maatregelen om vergunninghouders te huisvesten om aan de taakstelling te kunnen voldoen. Ook krijgen we € 1,6 miljoen van het Rijk voor de huisvesting van vergunninghouders in doorstroomlocaties.

Grondexploitaties / mutatie boekwaarde grondexploitatie
Dit gaat om het bouwen van woningen, bedrijventerreinen, kantoren en voorzieningen. Dit is een tijdelijke activiteit die zich over ongeveer tien jaar uitstrekt. De lasten en baten en winsten en verliezen zijn daarom ook incidenteel. In 2026 verwachten we een winst van € 39 miljoen, waarover ook VPB moet worden betaald. We houden geen rekening in de begroting met structurele winst uit het grondbedrijf. In 2027 verwachten we een afname van de boekwaarde van ruim € 30 miljoen.
Een uitgebreide toelichting is te vinden in de paragraaf grondbeleid en het MPGA.

Oosterwold
Dit zijn de inkomsten uit grondverkoop in Oosterwold, de exploitatiebijdrage voor het kostenverhaal en de ambtelijke inzet hiervoor. Net zoals de 'reguliere' gebiedsontwikkeling is de ontwikkeling van Oosterwold een incidentele activiteit. De inkomsten uit grondverkoop worden gestort in de reserve Fonds Verstedelijking Almere.

Particulier opdrachtgeverschap (PO)
Dit zijn de uitvoerings- en marketingkosten en grondopbrengsten voor PO kavels.

Reserve
In 2026 is dit per saldo voor € 19 miljoen een onttrekking aan het weerstandsvermogen van het grondbedrijf. Jaarlijks onttrekken we € 0,5 miljoen aan de reserves huisvestingsverordening, Ruimtelijke Ontwikkeling en weerstandsvermogen.

Openbare ruimte

Groot onderhoud en vervangingen
Dit zijn tijdelijke kosten voor onder andere de Gooimeerdijk in 2026 en het openbreken openbare ruimte door waterschade in 2027.

Fond verstedelijking Almere
De volgende activiteiten betreffen het FVA. Zie voor een nadere toelichting de paragraaf FVA

Unieke landschappen: Almeerderhout
Ecologische verbindingen
Groene waterrijke identiteit

Riolering Oosterwold
Dit zijn kosten voor tijdelijke maatregelen riolering in Oosterwold.

Wijkgericht Werken en Almere 50 jaar
Dit gaat om activiteiten voor Almere 50 jaar en wijkgericht werken.

Reserve
Dit zijn vooral stortingen en onttrekkingen in de reserve FVA.

Veiligheid, handhaving en toezicht

Stedelijke en economische ontwikkeling en duurzaamheid

Fond verstedelijking Almere
De volgende activiteiten betreffen het FVA. Zie voor een nadere toelichting de paragraaf FVA

Economische ontwikkeling
Regio Deal Nieuw Land
Flevo Campus
Nationaal Park Nieuw Land
Almeerse Poort, Procesk
Cultuur, toerisme en sport
Museale voorziening
FVA circulaire economie
ontwikkeling van de (Hart van) de stad
FVA cultuur, recreatie en toerisme

Almere Buiten-Centrum / Bedrijventerreinen / Binnenring Almere Haven
Dit betreft de stedelijke vernieuwingsopgave in deze gebieden. Hiervoor is incidenteel geld beschikbaar (Fonds Stedelijke Vernieuwing).

Energietransitie
We voeren projecten uit om het energieverbruik van woningen te verminderen en energiearmoede tegen te gaan. Het gaat hierbij onder andere om het beschikbaar stellen van vouchers voor isolatiematerialen en klusteams voor inwoners met een kleine beurs. De kosten worden betaald door het Rijk.

Leefkwaliteit
Dit is vooral de aanpak van asbestdaken.

RSV Pampus
Dit is de ruimtelijke Strategische Verkenning naar de ontwikkelmogelijkheden in Almere Pampus.

Reserve
De stortingen zijn stortingen in de reserves afschrijvingen voor investeringen. De onttrekkingen zijn vooral de reserves Fonds Verstedelijking en Stedelijke vernieuwing voor de dekking van bovenstaande projecten.

Jeugd en onderwijs

Sloopkosten
Dit zijn de sloopkosten van diverse (ex) onderwijsgebouwen.

Eerste inrichting schoolgebouwen
Dit zijn de kosten voor eerste inrichting en onderwijsleerpakketten van nieuwe schoolgebouwen.

Positief Gezond Almere
Dit is geld dat we in 2026 uitgeven aan het programma positief gezond Almere op dit programma.

Investeringsplan Jeugd
Dit zijn de verwachte kosten van het investeringsplan jeugd die onder dit programma staan.

Reserve
Dit is de onttrekking aan het investeringsfonds jeugd.

Wmo, welzijn en gezondheid

Diversiteit en inclusie
Dit zijn de kosten in 2026 voor het actieplan diversiteit en inclusie en toegankelijkheid van de openbare ruimte.

Preventieve volksgezondheid
Dit zijn de kosten in 2026 van Doorontwikkeling Zorgzaam Flevoland, Gezond in de stad en terugdringen gezondheidsachterstanden.

Positief Gezond Almere
Dit is geld dat we in 2026 uitgeven aan het programma positief gezond Almere op dit programma.

Regionale Wmo uitbetaling overschot
We betalen het overschot 2025 op de regionale Wmo uit aan de andere Flevolandse gemeenten.

Overschot GALA 2026
In 2026 dekken we kosten die normaal uit de reguliere begroting worden betaald uit het GALA omdat hierin ruimte zit. Hierdoor ontstaat er eenmalig voordeel in 2026.

FVA: Zorg en ontmoetingshub
Dit is onderdeel van het FVA. Zie voor een nadere toelichting de paragraaf FVA.

Reserve
Vanaf 2027 is dit de onttrekking uit de reserve FVA.

Werk, inkomen en participatie

Wet sociale werkvoorzieningen
Dit betreft de inzet van het impulsbudget sociale infrastructuur (Sociaal werkbedrijf) van het Rijk.

Hulp aan Oekraïners
We vangen Oekraïense vluchtelingen op. Voor de opvang en begeleiding hiervan krijgen we geld van het Rijk.

Bestedingsplan armoede
Dit is de inzet van tijdelijke middelen voor bijvoorbeeld het jeugdfonds sport en cultuur en de ontwikkeling van de stadspas.

Re-integratie regionaal
We hebben van het Rijk geld gekregen voor crisisdienstverlening en dichterbij dan je denkt. Het geld is voor de regio Flevoland. Dit geld is nog maar beperkt uitgegeven. Vanaf 2024 is er een nieuw bestedingsplan.

POK bestedingsplan
We hebben geld gekregen van het Rijk voor het helpen en ondersteunen van gedupeerden van de KOT affaire. Ook is er een POK bestedingsplan waarmee we onze eigen dienstverlening verbeteren.

Hulp gedupeerde kinderopvang toeslag
We krijgen geld van het Rijk voor het helpen en ondersteunen van gedupeerden van de KOT affaire.

Forfaitaire LKS
Dit zijn de (extra) kosten van forfaitaire loonkostensubsidie (LKS). Dit is een tijdelijke (overgangs)regeling van het Rijk.

Reserve
Dit is de onttrekking aan de reserve bestaanszekerheid.

Sport, kunst en cultuur

Dienstverlening en bedrijfsvoering

Stelpost investeringsreserve
Zolang er geen investeringsreserve is ingesteld reserveren we de winst van het grondbedrijf op stelpost.

ICT (projecten)
We voeren diverse ICT projecten uit zoals: Persoonlijk en gepersonaliseerd, Slim in de basis en Partner in vernieuwen. Hiervoor zijn tijdelijke middelen beschikbaar gesteld.

Nieuw Financieel Systeem
Dit zijn kosten voor de ontwikkeling en implementatie van het nieuwe financieel systeem.

FVA Overhead
Dit is onderdeel van het FVA. Zie voor een nadere toelichting de paragraaf FVA.

Reserve
De stortingen zijn stortingen in de reserves afschrijvingen voor investeringen. De onttrekkingen zijn onttrekkingen aan het Fonds Verstedelijking Almere.

Financiën

Bijdrage overheden FVA
We krijgen van het Rijk en de Provincie geld voor de uitvoering van het Fonds Verstedelijking Almere. De afspraken hierover en het programma dat we uitvoeren zijn tijdelijk van aard.

Vennootschapsbelasting
Over onze ondernemersactiviteiten moeten we vennootschapsbelasting betalen. De meeste VPB moeten we betalen over de fiscale winst van het grondbedrijf. Een deel van onze bedrijfseconomische winst reserveren we hiervoor. Omdat de grondexploitatie een incidentele activiteit is, is de vennootschapsbelasting die we betalen ook incidenteel

Stelpost onvoorzien
We reserve € 0,5 miljoen, € 2,25 per inwoner, in het lopende jaar en het begrotingsjaar voor onvoorziene uitgaven.

Reserve
De storting vanaf 2027 is vooral het storten van de bijdrage overheden in het Fonds Verstedelijking Almere. Verder zijn dit vooral stortingen en onttrekkingen van de algemene reserves (jaarresultaat 2025, op peil houden weerstandsvermogen en onttrekking van buffer voor incidentele baten en lasten).

Structurele stortingen in en onttrekkingen aan reserves

De stortingen en onttrekkingen aan de volgende reserves hebben we als structureel aangemerkt:

bedragen x € 1 miljoen

	2026	2027	2028	2029	2030
stortingen
8 Afschrijvingen Investeringen	-0,3	-0,3	-0,4	-0,4	-0,4
84 Afschrijving investeringen openbare ruimte	-2,4	-2,2	-2,3	-2,2	-2,2
70 Reserve MIPA	-1,2	-1,1	-1,1	-1,1	-1,1
Totaal stortingen	-3,9	-3,6	-3,8	-3,7	-3,7
onttrekkingen
8 Afschrijvingen Investeringen	0,8	1,0	1,0	1,0	1,0
84 Afschrijving investeringen openbare ruimte	6,5	6,9	7,2	7,5	7,9
Totaal onttrekkingen	7,3	7,9	8,2	8,5	8,9
begrotingssaldo na bestemming	3,4	4,3	4,5	4,7	5,3

Storting in de reserves 8 en 84 betreffen rentetoevoegingen over de reserves.
De storting in het MIPA betreft een structurele storting waarmee een jaarlijks investeringsprogramma wordt betaald. Voorheen hadden we deze als incidenteel aangemerkt.
De onttrekkingen betreffen dekking voor kapitaallasten van reeds gedane investeringen

Structurele reëel evenwicht (SRE)

Het belangrijkste toetsingscriterium voor het financieel toezicht is een positief SRE. Deze moet in het begrotingsjaar 2027 positief zijn. Er mag ook geen sprake zijn van een jaarlijks naar achteren schuivend SRE. Wij voldoen aan de vereisten vanuit het toezicht. De Provinciaal toezichthouder zal op de onderbouwing van het SRE nog wel een toets doen. Het SRE is in onderstaande tabel per begrotingsjaar weergegeven:

bedragen x € 1 miljoen

	2026	2027	2028	2029	2030
exploitatie	-20,2	-76,9	-31,0	-14,0	8,6
reserve	20,2	76,9	27,2	13,9	-8,2
begrotingssaldo na bestemming	0,0	0,0	-3,9	-0,1	0,4
waarvan incidentele baten en lasten	-9,2	-13,9
structureel reëel begrotingsresultaat (SRE)	9,2	13,9	-3,9	-0,1	0,4

De eerste twee jaren is er sprake van een positief SRE. In 2028 is het SRE negatief. Dit komt vooral door het tweede Ravijn ontstaat omdat gemeenten geen structureel geld hebben gekregen voor de jeugdhulp. Dit kost Almere ongeveer € 14 miljoen per jaar.