Inleiding

1. We betalen structurele uitgaven met structurele inkomsten.
2. We hanteren het uitgangspunt dat heffingen en leges zoveel mogelijk kostendekkend zijn, extra kosten door wetswijzigingen of autonome kostenstijgingen vertalen we wel door in het tarief. Ook gaan we door met het jaarlijks verhogen van de rioolheffing (2,5%) om te sparen voor de vervanging van ons rioolstelsel.
3. Daarnaast stellen we de lokale lasten alleen bij met inflatie.
4. We lossen knelpunten eerst op binnen de programmalijnen, en daarna binnen de volledige begroting, waarbij we sturen op de gehele stad en het hele akkoord. We dragen de opgaven gezamenlijk.
5. We laten meevallers door vertraging of externe ontwikkelingen vrijvallen binnen de begroting. In dit kader hebben we een bedrag van € 17,9 miljoen aan projectvertraging niet doorgeschoven naar 2027. Daarnaast beoordelen we of twee bestemmingsreserves kunnen vrijvallen voor een bedrag van € 4,3 miljoen. Deze middelen laten we bij de vierde kwartaalrapportage 2026 vrijvallen ten gunste van de algemene reserve (buffer), tenzij de komende periode blijkt dat dit om beleidsmatige reden onwenselijk is. Hiervoor hanteren we het principe van integrale afweging. De verschillende onderwerpen worden in het programmaplan toegelicht.
6. We gebruiken meevallers uit de circulaires van het Rijk en andere financiële afspraken met het Rijk – voor zover ze vrij besteedbaar zijn – om de financiële ruimte te vergroten. Als ze toegekend worden voor onderdelen waarvoor al middelen zijn vrijgemaakt, worden ze integraal afgewogen. Het gaat in deze begroting om een bedrag van € 0,45 miljoen wat incidenteel vrij kan vallen (onderdeel van de projectvertraging zoals genoemd onder e). Daarnaast onderzoeken we of we aanvullend nog een bedrag van structureel € 0,6 miljoen kunnen laten vrijvallen. Dit verwerken we ook bij de vierde kwartaalrapportage 2026.
7. We zetten incidentele middelen in om structurele opgaven een eenmalige impuls te geven.
8. We gebruiken daarbij de winstafdracht van het grondbedrijf om geld te sparen voor de vervanging en/of uitbreiding van ons maatschappelijk vastgoed en stedelijke vernieuwing. Als de buffer kleiner is dan € 45 miljoen, vullen we eerst de buffer aan.
9. We brengen in beeld wat nodig is en op welke termijn als het gaat om zowel onderhoud als de vervangings- en groeiopgave rond maatschappelijke voorzieningen. Op basis hiervan wordt de raad een investeringsplan en financieringsvoorstel voorgelegd. Onderdeel hiervan is het verkennen van de mogelijkheden en voorwaarden voor een investeringsreserve maatschappelijke voorzieningen wat wordt gevuld vanuit de winstafdracht van het grondbedrijf.

Voor de algemene reserve/buffer willen we minder afhankelijk worden van de winst van het grondbedrijf

De afgelopen jaren zijn winsten van het grondbedrijf regelmatig ingezet om de algemene reserve (buffer) aan te vullen. Daarmee konden financiële tegenvallers rondom bijvoorbeeld Floriade, Oosterwold en jeugdhulp worden opgevangen. We willen deze afhankelijkheid van deze tijdelijke inkomstenbron voor onze reguliere uitgaven afbouwen.
Met deze begroting zetten we een belangrijke stap in die richting door de winst van het grondbedrijf in te zetten voor investeringen in de stad. Om dit ook in de toekomst mogelijk te maken hanteren we twee belangrijke uitgangspunten die bijdragen aan een gezonde begroting en een gevulde algemene reserve.

We streven naar een sluitende begroting

In eerdere begrotingsdocumenten werden de financiële resultaten van ons meerjarenperspectief verwerkt in de ontwikkeling van de algemene reserve (buffer). De begrotingstekorten werden feitelijk betaald uit deze buffer. In deze begroting kiezen we ervoor om dit niet langer te doen. Dat betekent dat de begroting structureel sluitend moet zijn. Alleen zo voorkomen we dat toekomstige tekorten alsnog worden gedekt uit de algemene reserve.

Structurele uitgaven betalen we uit structurele inkomsten

Een sluitende begroting betekent dat structurele uitgaven worden betaald uit structurele inkomsten. Als er sprake is van tegenvallers, noodzakelijke uitgaven of nieuwe wensen zullen daar structurele oplossingen tegenover moeten staan.
Het is daarom van groot belang dat de in de begroting opgenomen bezuinigingen daadwerkelijk worden gerealiseerd. Alleen dan blijft de begroting duurzaam in evenwicht en kan de algemene reserve de functie als financiële buffer behouden.