Fonds Verstedelijking Almere

Vorig jaar is het meerjarenprogramma Fonds Verstedelijking Almere 2025-2029 vastgesteld. Op basis van dit MJP is dit Jaarprogramma voor 2027 opgesteld. Om tegemoet te komen aan onder andere het verzoek van de gemeenteraad van Almere om voor 1 augustus het Jaarprogramma FVA 2027 te ontvangen (motie 25246.022 Herziening FVA procedure), is het concept jaarprogramma voor 1 augustus zowel aan de gemeenteraad van Almere als aan de Provinciale Staten van Flevoland toegestuurd.  

Met dit Jaarprogramma 2027 van het Fonds Verstedelijking Almere (FVA) zetten wij – in lijn met het MJP –
een volgende stap in de ontwikkeling van Almere als een gezonde, inclusieve, duurzame en economisch sterke stad. De inzet in 2027 is nadrukkelijk gericht op ontwikkeling, onderzoek, agendering en uitvoering en op het zichtbaar maken van mijlpalen en resultaten van de sleutelprojecten.

Het programma is opgebouwd rond drie samenhangende pijlers: de gezonde en sociale stad, de lerende en ondernemende stad en de groene en waterrijke stad. Deze pijlers versterken elkaar en dragen gezamenlijk bij aan een toekomstbestendige gezonde groei van Almere. De inzet van het fonds is daarbij niet alleen gericht op fysieke ontwikkelingen, maar juist ook op het versterken van netwerken, inclusiviteit en sociale cohesie, het stimuleren van innovatie op allerlei terreinen, het bereiken, opleiden en behouden van personeel in onder andere de zorg- en welzijnssector, ICT en Techsector, het versterken van het groen-blauwe-netwerk en de biodiversiteit en het voorsorteren op de energie- en voedseltransitie en de klimaatadaptatie.

Binnen de pijler gezonde en sociale stad staat in 2027 het realiseren en verder brengen van voorzieningen en netwerken centraal die bijdragen aan welzijn, ontmoeting en participatie. Maar ook wordt verder gewerkt aan het realiseren van zorg- en ontmoetingshubs, het doorontwikkelen van Zwitch en worden allerlei initiatieven aangejaagd om de cultuur, sport en gemeenschapsvoorzieningen te versterken voor Almere en de regio. Zo dragen onder andere de culturele coalitievorming, de programmering in de kustzone en het Huis van de Stad bij aan sociale samenhang, talentontwikkeling en een aantrekkelijk en divers stedelijk leefklimaat.

De pijler lerende en ondernemende stad richt zich in 2027 op het versterken van de economische structuur en het verbinden van onderwijs, arbeidsmarkt en innovatie. Belangrijke stappen worden gezet in de ontwikkeling van de studentencampus, de verdere uitbouw van programma’s rond voedselinnovatie, digitale vaardigheden en circulaire bouw, en de positionering van Almere als hightech- en innovatiehub. Bovendien wordt ingezet op het versterken van het centrumgebied en het uitvoeren van projecten binnen de Regio Deal Nieuw Land. Tezamen dragen deze inspanningen bij aan talentontwikkeling, ondernemerschap en een duurzame economische groei van de stad en de regio.

Binnen de pijler groene en waterrijke stad ligt de focus in 2027 op het versterken van het groenblauwe netwerk en het vergroten van de kwaliteit, toegankelijkheid en beleving van natuur en landschap in relatie tot recreatie en de verdere verstedelijking van Almere. Projecten richten zich op het ontwikkelen van unieke landschappen, het realiseren van natuur inclusieve verbindingen en het verder vormgeven van het Nationaal Park Nieuw Land. Daarnaast wordt gewerkt aan de vergroening van de stad, onder andere in het centrumgebied, waarmee wordt bijgedragen aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving.
 
Kenmerkend voor het jaarprogramma 2027 is de sterke inzet op samenwerking. Overheden, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven werken gezamenlijk aan de opgaven voor de stad. Daarbij is aandacht voor duurzame borging, het versterken van governance en het stimuleren van cofinanciering en participatie. Met dit jaarprogramma zetten we in 2027 concrete stappen naar een stad waarin groei hand in hand gaat met kwaliteit van leven, innovatie en duurzaamheid. De projecten en programma’s dragen gezamenlijk bij aan de ambitie om Almere verder te ontwikkelen tot een veerkrachtige, inclusieve en toekomstbestendige stad.

• De aangevraagde projecten (€ 11,3 miljoen) vallen binnen de beschikbare financiële ruimte (€ 16,8 miljoen). In 2027 is er een overschot van € 5,5 miljoen. Dit saldo wordt betrokken bij de dekking van de projecten in de komende jaren, conform het Meerjarenprogramma 2025-2029;  
• Middelen uit voorgaande jaren: in 2027 worden naast de nieuwe middelen (€ 11,3 miljoen), ook de middelen uit voorgaande jaren (€ 17,9 miljoen) besteed. In 2027 zijn de totale bestedingen dus € 29,2 miljoen, waarvan 61% uit voorgaande jaren. Het is de vraag of deze jaarschijf volledig zal worden besteed. Uit de analyse van de jaarverslagen van de afgelopen jaren was de gemiddelde besteding 71%. Geadviseerd wordt om dit te blijven monitoren, zodat indien nodig passende maatregelen genomen kunnen worden;
• De aanvragen zijn getoetst op de continuïteit en hardheid van de investeringen. Geadviseerd wordt alle aanvragen 2027 (€ 11,3 miljoen) te honoreren, maar in een aantal gevallen (€ 3,1 miljoen) uitwerkingsvoorwaarden te verbinden aan het beschikbaar stellen van de bijdrage uit het FVA. In de bijlage van deze paragraaf FVA treft u een overzicht aan van deze projecten en de voorwaarden. De voorwaarden hebben voornamelijk betrekking op het feit dat de onderbouwing van de opgevoerde bedragen niet voldoende inzichtelijk zijn;
• Een aantal projecten zullen leiden tot structurele lasten voor beheer en onderhoud. Bij de vaststelling van het meerjarenprogramma 2025-2029 is besloten een structureel bedrag van € 0,4 miljoen te dekken uit de gemeentebegroting. Bij de toets is gebleken dat er geen belangrijke wijzigingen in de structurele beheerlasten zijn. De prognose is daarom niet gewijzigd. Maatregelen om de prognose te reduceren zijn niet nodig;
• Internationale school: In 2023 is er met middelen van het FVA een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de internationale school in Almere. Er was vanuit het Fonds nog een bedrag beschikbaar om een eventuele uitbreiding van het gebouw mogelijk te kunnen maken indien de leerlingenaantallen zouden toenemen. Uit recente gesprekken met de Almeerse Scholen Groep, waar de Internationale School onderdeel van is, blijkt dat deze uitbreiding voorlopig niet aan de orde is. Dit resterende bedrag zal daarom terugvloeien naar het Fonds Verstedelijking Almere en dit sleutelproject wordt beëindigd;
• Overprogrammering: Als de middelen – die bestemd zijn voor de uitbreiding van de internationale school – vrijvallen, kunnen deze bestemd worden voor het wegwerken van de overprogrammering naar nul.

In onderstaande tabel wordt de mogelijke eindstand van de overprogrammering geschetst:

bedragen x € 1 miljoen

Per pijler worden in de volgende hoofdstukken de activiteiten, mijlpalen en resultaten per sleutelproject nader toegelicht. In de tabellen worden waar mogelijk de mijlpalen en resultaten per kwartaal aangegeven inclusief de geraamde kosten voor 2027 en waar mogelijk ook de prognoses voor 2028 en 2029. In het hoofdstuk aanvullende projecten zijn alleen die projecten opgenomen die vanuit de tweede tranche ook in 2027 doorlopen: Geothermie en Slimme mobiliteit. Het project Circulair Ambachtscentrum wordt in 2026 afgerond en is niet meer opgenomen in dit jaarprogramma.