Risicoparagraaf

Als gevolg van hogere bijstandsuitgaven ten opzichte van het beschikbare rijksbudget was er in de jaren 2022 (€ 0,9 miljoen), 2023 (€ 2,3 miljoen) en 2025 (€ 1,0 miljoen) sprake van tekorten op het bijstandsbudget. Ook voor 2026 wordt een tekort verwacht van circa € 3 miljoen. Alleen 2024 was een uitzondering met een nagenoeg sluitend resultaat. Bij dezelfde economische omstandigheden kan er ook voor 2027 sprake zijn van een tekort op de bijstand . Op basis van de afgelopen vijf jaar gaan wij uit van een gemiddeld tekort van € 1,4 miljoen; met 60% kans; het risicobedrag wordt dan € 0,84 miljoen.

We zetten maximaal in op re-integratie en kwetsbare doelgroepen om zo veel mogelijk klanten uit de bijstand te laten stromen/ dan wel instroom te voorkomen.

Gelet op de uitkomst van de afgelopen jaren is de kans reëel dat de gemeente Almere niet uitkomt met het beschikbare bijstandsbudget in 2027.

Het is zeer onzeker of het Rijk de geadviseerde middelen uit het Van-Ark Rapport voor de jeugdhulp volledig en structureel beschikbaar stelt. Gemeente krijgen tot nu toe een beperkt deel van het geld incidenteel tot en met 2027. Vanaf 2028 is onduidelijk of er nog extra geld komt. Tegelijk is er een bezuinigingsopgave en moeten de maatregelen van de hervormingsagenda worden doorgevoerd. Omdat deze maatregelen nog niet concreet en hard zijn vertaald in wetgeving gaan wij er vanuit dat de kosten vanaf 2028 niet gaan dalen.
Ook kunnen de kosten stijgen door hogere vraag en hogere tarieven. Hiervoor hebben we een risico opgenomen in het weerstandsvermogen. Het totale financiële risico bedraagt circa € 64,6 miljoen. Hiervoor is € 15,6 miljoen gereserveerd.

• We zijn via de VNG met het kabinet in gesprek over de hervormingsagenda en de uitkomsten van de commissie van Ark. We zullen hierbij in blijven zetten op adequate compensatie. In 2027 zal er een nieuw onderzoek komen naar de stand van zaken van de hervormingsagenda jeugdhulp.
• Het is de bedoeling dat er vanaf 2028 een andere financiering komt voor de jeugdhulp. Dit betekent overigens niet direct extra geld. Maar het biedt wel de mogelijkheid om bijvoorbeeld ook het budget te indexeren tegen de OVA-index. Hierdoor zouden we dit risico kwijtraken.
• We moeten via de bezuinigingsmaatregelen die al lopen, de nieuwe contracten en de transformatie van de jeugdhulp door de sociale basis te versterken en stevige lokale teams in te richten de kosten van de jeugdhulp in de grip krijgen.

We hebben de risico’s als volgt financieel vertaald

• Risico op hogere indexatie (1,5 % hoger): Dit gaat om ongeveer € 12,2 miljoen over de jaren 2027-2030.
• Risico op hogere volume groei (3% hoger): Dit gaat om ongeveer € 32,8 miljoen over de jaren 2027-2030.
• Risico inverdientaakstelling: Dit gaat om ongeveer € 15,6 miljoen

In totaal is het risico € 64,6 miljoen. We reserveren € 15,6 miljoen voor het risico dat de bezuiniging van de jeugdhulp niet tijdig wordt ingevuld. Dit is 25% van de totaal geïdentificeerde risico's. Dit komt overeen met de risicokans laag. Dit vinden wij voor nu afdoende. Dit gezien het onwaarschijnlijk is dat alle risico’s zich gelijktijdig in volle omvang voordoen. Tevens kan er tussentijds worden bijgestuurd en stellen we ook vier keer per jaar de begroting bij.

De jeugdzorg staat al sinds jaar en dag onder druk. Dit heeft ook impact op de organisatie die bezig is met de verschillende opgaven die zowel op lokaal, regionaal en landelijk niveau spelen.

We houden rekening met circa € 0,6 miljoen aan incidentele uitgaven in 2027.

Een plan van aanpak wordt opgesteld om de ambtelijke organisatie duurzaam te versterken met het oog op de noodzakelijk transformatie van de jeugdzorg.