Financiën

De bezuiniging huisvesten partners in het stadhuis is teruggedraaid, omdat wij deze financieel niet haalbaar achten. Dit is in eerdere bezuinigingsmonitors ook aangegeven.

We hebben een taakstelling van € 0,2 miljoen ingeboekt op de organisatie. We hebben deze bezuiniging pragmatisch verdeeld over de organisatie op basis van bedrijfsvoeringsbudgetten. De taakstelling is daarmee ingevuld.

We verwachten een tekort van € 1,2 miljoen in 2026 op diverse posten. Bij Burgerzaken verwachten we een nadeel van € 0,5 miljoen. Naast lagere legesinkomsten om afgifte documenten, naturalisaties en huwelijken (€ 0,2 miljoen) zijn ook de kosten voor de verkiezingen € 0,1 miljoen hoger dan verwacht. Op de bedrijfsvoeringskosten verwachten we door ziekteverzuim en inhuur een nadeel van € 0,2 miljoen.
Ook zien we een toename van bezwaar en beroepsprocedures. We moeten daarvoor meer personeel inzetten om de wettelijke termijnen te halen. Dat leidt dit jaar tot € € 0,3 miljoen aan extra kosten. Verder zijn er bij diverse taken en afdelingen voor en nadelen. De frictiekosten bij het invullen bij de bezuiniging op communicatie valt € 0,55 miljoen lager uit. We hebben hiervoor een reservering getroffen van € 1,1 miljoen, de helft wordt uitgegeven en de helft valt vrij. Daarnaast zien we vooral op inhuur en ziekteverzuim hogere kosten. We hebben uw raad al eerder geïnformeerd dat het ziekteverzuim bij met name uitvoeringstaken hoog ligt. Hiervoor hebben we maatregelen getroffen om dat terug te dringen zoals inzetbaarheidscoaches. Dit jaar leiden de inhuurkosten op vacatures en ziekteverzuim tot een nadeel van € 0,9 miljoen.

Programma actieve Woo staat op het punt om afgerond te worden. Eind 2026 wordt waarschijnlijk net niet gehaald. Om het programma af te kunnen ronden wordt het resterende budget van 2026 doorgeschoven naar 2027 waardoor projectleider en ondersteuning tot halverwege 2027 betaald kunnen worden. Daarna volgt decharge en gaat de actieve Woo over naar de beheerfase. Er wordt € 0,7 miljoen doorgeschoven, ongeveer € 70.000 kan vrijvallen.

bedragen x € 1.000

Het is vanaf de begroting 2027 toegestaan om een stelpost onderuitputting kapitaallasten op te nemen. Deze onderuitputting ontstaat als investeringen vertragen of vervanging van afgeschreven investeringen later nodig is. Wij hebben deze onderuitputting ook jaarlijks. Voor 2026 en 2027 is er een werkelijke vrijval kapitaallasten door vertraging van investeringen van ongeveer € 5 miljoen per jaar. Dit is al verwerkt in de tweede financiële kwartaalrapportage 2026. We stellen voor om vanaf 2028 ook een structurele stelpost onderuitputting van € 5 miljoen op te nemen in de begroting. In de bijlage is de onderbouwing opgenomen.

De geplande oplevering van de Meergronden is opgeschoven naar mei 2030. Deze vertraging is het gevolg van een aanvullende opdracht voor het combineren van een schoolgebouw en woningbouw op de huidige locatie. Het verwerken van de aanvullende eisen heeft enige maanden gekost, waardoor oplevering verplaatst van 2029 naar 2030. Dit gaat om € 0,5 miljoen in 2029 en € 1,6 miljoen in 2030. Conform het voorstel tot de stelpost vrijval kapitaallasten gaat dit voordeel ten gunste van die stelpost.

bedragen x € 1.000

We werken aan het implementeren van een nieuw systeem voor Burgerzaken. Voor het nieuwe systeem is bewust gekozen om een systeem te selecteren die nog verder ontwikkelt kan worden met leverancier en andere gebruikers (common ground). Hierbij is de verwachting dat de dienstverlening naar inwoners verbeterd kan worden en bij de vernieuwing ook minder storingen zullen zijn. Dit sluit aan bij het hoofdlijnenakkoord, waarbij ingezet wordt op samenwerking en een toegankelijkere dienstverlening voor inwoners en ondernemers. De kosten voor de vervanging van het systeem kunnen we betalen uit de bestaande begroting. Voor de inrichting van het systeem hebben we medewerkers nodig, die dan hun reguliere taken niet uit kunnen voeren. Zij moeten daarom tijdelijk worden vervangen. Dit noemen we 'backfill'.

Het invullen van de taakstelling 'brede bestuurskosten' van € 0,36 miljoen vinden we ongewenst. De 1 op 1 ondersteuning vanuit bestuursadviseurs vinden we echt noodzakelijk. De vertrouwensband is een heel belangrijk onderdeel van het werk en zal lastiger worden als er meerdere bestuurders bediend moeten worden. Daarnaast zal er met minder mensen ook gewoon minder gedaan kunnen worden. Daarom stellen we voor om deze bezuiniging terug te draaien. Hiermee zijn er zeven bestuursadviseurs en zes woordvoerders beschikbaar voor de ondersteuning van het gehele college. Dat betekent dat er geen 1 op 1 ondersteuning is voor woordvoering. Dat wordt opgelost doordat verschillende wethouders woordvoerders zullen gaan delen. Veder willen we ook de bestuursbalie open houden.

bedragen x € 1.000

Op basis van de convenantafspraken draagt de gemeente de financiële verantwoordelijkheid voor de facilitaire ondersteuning van de Wijkteams Almere. Vanuit het gemeentelijke ICT en informatieveiligheidsbeleid is besloten dat ook medewerkers van onze convenantpartners die in de wijkteams werken, gebruik gaan maken van een Surface op het gemeentelijke netwerk. Het gaat om circa 50 fte. Deze keuze leidt tot extra ICT-kosten van € 390.000. Het betreft vooral kosten voor licenties, back-up en opslag, werkplekken en hardware. Daarnaast is € 124.000 nodig om knelpunten en achterstanden op het gebied van huisvesting en facilitaire dienstverlening aan te pakken.

Het op orde brengen van de ICT en de  facilitaire ondersteuning is een randvoowaarde om (samen met onze convenantpartners) op termijn toe te werken naar de transformatie naar de aanpak 0 tot 100. Het budget wordt beschikbaar gesteld voor de jaren 2027 en 2028.

Tegelijkertijd is er op dit moment sprake van dubbele overhead. Dit komt door de huidige samenwerkingsvorm, waarbij medewerkers van de wijkteams in dienst blijven van hun eigen organisatie. Voor medewerkers van de convenantpartners betalen we daardoor zowel overheadkosten aan de moederorganisatie als overheadkosten binnen de wijkteams. Dat leidt tot dubbele kosten. In 2027 wordt een inrichtingsvoorstel voor de wijkteams opgesteld. Onderdeel daarvan is een keuze voor de toekomstige organisatievorm. Per variant moet inzichtelijk worden gemaakt wat de directe kosten en de indirecte kosten (overhead) zijn. Omdat het uitgangspunt is dat overhead slechts één keer wordt betaald, is er een taakstelling vanaf 2029 om de € 0,5 miljoen aan extra kosten structureel te besparen. Deze taakstelling is vanaf 2029 toegevoegd aan de bezuinigingsmonitor.

We werken aan de eerder aangekondigde investeringsreserve, gevoed vanuit de winstafdracht van het grondbedrijf. Hiermee willen we geld sparen voor vervangingsinvesteringen van ons maatschappelijk vastgoed en voor voorzieningen die komen kijken bij de stedelijke ontwikkeling van Almere. Bij de voorjaarsnota willen we een voorstel doen om de verwachte winstafdracht 2026 van € 38 miljoen toe te voegen aan de investeringsreserve.
Omdat er nu nog geen investeringsreserve is nemen we nu een stelpost op in de begroting

De leges voor huwelijken en uittreksels kunnen worden bijgesteld, omdat we nog niet 100% kostendekkend zijn. In het kader daarvan wordt voorgesteld de betreffende tarieven aan te passen. Voor huwelijken betreft dit een bijstelling van 30% voor alle tarieven. Voor uittreksels BRP wordt voorgesteld het tarief bij te stellen van € 17,25 naar € 25,25. Naar verwachting levert dit € 50.000 aan extra inkomsten op. Zie hiervoor ook de paragraaf lokale heffingen van deze begroting.

Een aantal digitaliseringsprojecten loopt door naar 2027. Dit is het gevolg van de samenloop van meerdere omvangrijke verandertrajecten binnen de organisatie, de doorwerking van projectuitloop uit eerdere jaren en de beperkte beschikbaarheid van specialistische capaciteit.

De vertraging betreft de volgende projecten:
•   E-dienstverlening Inkomen: uitbreiding van de digitale dienstverlening en selfservice voor inwoners die gebruikmaken van inkomensondersteunende regelingen. Het project verbetert de toegankelijkheid van voorzieningen, verkort doorlooptijden en ondersteunt maatwerk voor inwoners met complexe hulpvragen.
•   Digitale Inclusie: verbetering van de toegankelijkheid van gemeentelijke dienstverlening voor inwoners en ondernemers met beperkte digitale vaardigheden of taalvaardigheid. Hiermee wordt tevens invulling gegeven aan de zorgplicht uit de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer.
•   Ondernemersdienstverlening op orde: Verbetering van de digitale dienstverlening aan ondernemers. Een goed functionerende digitale dienstverlening is een belangrijke randvoorwaarde voor een aantrekkelijk vestigings- en ondernemersklimaat. Het project noodzakelijk om te voldoen aan de toenemende wettelijke eisen op het gebied van digitale dienstverlening, toegankelijkheid en elektronisch bestuurlijk verkeer.
•   Programma MAliBu: vernieuwing van het applicatielandschap van Burgerzaken. Dit project is essentieel voor de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening aan inwoners. De huidige informatievoorziening is verouderd. De gekozen Common Ground-aanpak vraagt meer tijd in de realisatiefase, maar levert op termijn een toekomstbestendige informatievoorziening op met lagere beheerkosten en minder afhankelijkheid van leveranciers.
•   Programma vervanging van verouderde informatievoorziening voor afvalinzameling en afvalverwerking. Het project is noodzakelijk om de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen en verdere optimalisatie van afvalstromen en circulariteit mogelijk te maken.
•   Fundament Realisatie Geo Roadmap: modernisering van het geo-fundament dat wordt ingezet binnen een groot deel van de gemeentelijke processen. De vernieuwing is essentieel voor de groei van Almere, gebiedsontwikkelingen, het beheer van de openbare ruimte en de verdere ontwikkeling van datagedreven werken.
De projecten blijven onverminderd noodzakelijk voor de verdere digitalisering van de gemeentelijke dienstverlening en bedrijfsvoering. De niet-bestede middelen zijn daarom in 2027 benodigd voor de voortzetting en afronding van deze projecten.

bedragen x € 1.000

Informatie vormt de basis voor besluiten, beleid, uitvoering en verantwoording. Het is hiermee de grondstof voor het lokaal bestuur. Maar de data-en informatiehuishouding van gemeenten staat onder druk. De gemeente Almere is hier geen uitzondering in. We staan voor een aanzienlijke uitdaging. Er is nog onvoldoende grip op informatiebeheer en het voldoen aan wet- en regelgeving. Het vinden van juiste en betrouwbare informatie wordt steeds lastiger en dat ondermijnt het vertrouwen in de overheid, verzwakt de informatiepositie van de gemeente en de maatschappij. Hiermee belemmert het ons werkzaamheden efficiënt uit te voeren, zoals de dienstverlening aan inwoners en bedrijven en bij het oplossen van grote maatschappelijke opgaven. Informatiebeheer raakt aan alles wat de digitale overheid vormt. In samenhang met digitale weerbaarheid, privacy, informatieveiligheid en Common Ground vormt zij de basis voor goed modern en transparant bestuur. Het op orde brengen van het informatiebeheer als essentieel onderdeel van de informatiehuishouding is de belangrijkste randvoorwaarde van de (nieuwe) Archiefwet en de Wet Open Overheid (WOO).

We hebben een programmaplan opgesteld met een overkoepelende aanpak voor de jaren 2026-2030. Daarbij is er bij de uitvoering van het programma aandacht voor structurele borging in de organisatie. We hebben voor het programma tot en met 2028 dekking gevonden in de bestaande budgetten die verband houden met informatiemanagement en veiligheid, waarbij ook de structurele budgetten voor de digitaliseringsstrategie tijdelijk deels hiervoor worden ingezet. Daarnaast is er een bijdrage vanuit het programma Woo. Dit geld is bedoeld voor het op orde brengen van de informatiehuishouding. In 2026 is een plus zichtbaar, die de tekorten uit 2027 en 2028 dekt. Per saldo is dit neutraal.

De werkzaamheden om de AV middelen van de gemeenteraad te vervangen zijn gestart en worden naar verwachting ook afgerond in 2026. De kapitaallasten starten dan vanaf 2027. Dit werd voor 2026 en 2027 gedekt uit de reserve programmabudget raad. De bijdrage uit 2026 is niet meer nodig en wordt daarom verschoven naar 2028.
De werkzaamheden om de AV middelen van de gemeenteraad te vervangen zijn gestart en worden naar verwachting ook afgerond in 2026. De kapitaallasten starten dan vanaf 2027. Dit werd voor 2026 en 2027 gedekt uit de reserve programmabudget raad. De bijdrage uit 2026 is niet meer nodig en wordt daarom verschoven naar 2028.